สถาบันอยุธยาศึกษา - ครอบครัวสุขสันต์เที่ยวพิพิธภัณฑ์วันอาทิตย์

หน้าหลัก

ชมวิถีชีวิต

ครอบครัวสุขสันต์เที่ยวพิพิธภัณฑ์วันอาทิตย์

อยุธยาน่าเที่ยว

ช่วงนี้...เที่ยวไหนดี

วัฒนธรรมสถาน

อยุธยาชวนชิม

ชมวิถีชีวิต

ครอบครัวสุขสันต์เที่ยวพิพิธภัณฑ์วันอาทิตย์

ไม่เพียงแต่พิพิธภัณฑ์สถานแห่งชาติ เจ้าสามพระยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา จะเป็นแหล่งรวบรวมโบราณวัตถุล้ำค่าแห่งแผ่นดินจำนวนมากแล้ว ที่นี่ยังมีกิจกรรมที่น่าสนใจตลอดทั้งปี โดยเฉพาะในห้วงปีนี้ ได้มีการจำลองตลาดย่านการค้าสมัยกรุงศรีอยุธยาไว้ เป็นเสมือนพิพิธภัณฑ์กลางแจ้งที่มีชีวิต ภายใต้ชื่อ “กิจกรรมครอบครัวสุขสันต์เที่ยวพิพิธภัณฑ์วันอาทิตย์” ที่จัดทุกวันอาทิตย์แรกของแต่ละเดือน ตลอดทั้งปี (ตุลาคม ๒๕๕๒-กันยายน ๒๕๕๓)

ประเดี๋ยวผมจะพาทุกท่านย้อนอดีต ไปเที่ยวตลาดสมัยกรุงศรีอยุธยา ใน พ.ศ.๒๕๕๒ กัน

ภาพประกอบจากพรรณาภูมิสถานพระนครศรีอยุํธยา.

ภายในงาน มีการจำลองย่านการค้าทางบกในสมัยกรุงศรีอยุธยา มีข้าวของเรียงขายอยู่สองฟากถนน พอเดินเข้าไปใกล้ พ่อค้าแม่ค้าที่แต่งกายแบบโบราณก็ร้องเรียกให้แวะชม แวะชิม สินค้าและของกินต่างๆ ที่จัดค้าขายอยู่เป็นย่านๆ มีชื่อย่านต่างๆ แบบโบราณ สมัยกรุงศรีอยุธยา จึงพลอยได้ความรู้เรื่องตลาดสมัยกรุงศรีอยุธยาไปด้วยเลย
มีย่านร้านตลาดอะไรกันบ้าง ท่องเที่ยวไปพร้อมๆกันครับ

ย่านป่าพร้าว “ป่า” ภาษาโบราณ คือสถานที่ที่มากไปด้วยสิ่งของนั้นๆ อย่างป่าพร้าว หรือป่ามะพร้าว ก็มีมะพร้าวมาก ใครต้องการหาซื้อมะพร้าว ไปทำขนม –อาหาร ก็จะแวะมาหาซื้อที่ย่านนี้ ซึ่งอาหารไทยจะนิยมใช้มะพร้าวมาก เอาไปคั้น ทำเป็นน้ำกะทิ ทำได้ทั้งอาหารคาว-หวาน สำหรับกิจกรรมในย่านนี้ มีมะพร้าวอ่อนขาย อีกทั้งมะพร้าวแก้ว ข้าวเหนียวมูลหน้าปลาย่าง ขนมถ้วย น้ำอบน้ำปรุง

ย่านประตูดินพระราชวังจันทนบวรฯ หรือเรียกชื่อสั้นๆ ว่า ตลาดประตูดินวังหน้า ขายของสดเช้าเย็น มีสินค้านานา กิจกรรมในย่านนี้ มี อาหารทะเลเผา ๑๕ บาท ๒๐ บาท กุ้ง หอย ปู และผักสด น้ำพริกต่างๆ

ย่านท่าขัน เป็นตลาดขายของสดเช้าเย็น อยู่ข้างพระราชวังหลวง ขายข้าว ขายแกง แก่พวกข้าราชการ ขายหมากขายพลู เมี่ยงห่อ ออกดูคล้ายๆ ตลาดไฮโซสมัยกรุงศรีอยุธยาเลยนะครับ กิจกรรมในย่านนี้ ขายข้าวแกง ปลาเห็ด (หรือทอดบ้านพื้นถิ่นอยุธยา จัดขายเป็นพวงๆ) เมี่ยงคำ-เมี่ยงสัปปะรด ขนมจีนน้ำยา-น้ำพริก ขนมเบื้องญวน ฯลฯ

ย่านป่าถ่าน อยู่แถวๆ สะพานป่าถ่าน ตรงเจดีย์เจ้ายี่ – เจ้าอ้าย หน้าวัดราชบูรณะ-วัดมหาธาตุ เป็นตลาดขายของสารพัดอย่าง ผลไม้ ส้ม กล้วย ของสวนที่มาจากทั้งในและนอกพระนคร ซุ้มนี้ขายผลไม้ กล้วยทอด ข้าวเม่าทอด ถั่วต้ม กระจับ แห้ว และผลไม้อีกหลายชนิด

ย่านหน้าวัดมหาธาตุ ในเอกสารโบราณบอกว่า มีศาลาห้าห้อง มีแม่ค้านั่งรับซื้อมีด พร้า ขวานที่ชำรุด ในละแวกนี้มีตลาดวัดนก ตลาดมอญ ซึ่งเป็นย่านชาวมอญที่อพยพมาตั้งแต่ครั้งสมเด็จพระนเรศวรฯ กิจกรรมในย่านนี้ ขาย ไม้กวาด ขายมีด และพัดสานที่ระลึกมีคำว่า พิพิธภัณฑ์ฯเจ้าสามพระยา น่าซื้อติดไม้ติดมือเป็นของที่ระลึก แถมยังช่วยคลายร้อนด้วย

ย่านป่าโทน ถนนย่านนี้สมัยก่อนขายเครื่องดนตรีหลายชนิด มีทับ โทน เรไร ปีแก้ว จังหน่อง เพลี้ยง ขลุ่ย นอกจากนี้ ยังขายสินค้าอื่นๆอีก เช่น ช้างม้ากระดาษ อู่เปล ศาลพระภูมิ จะเวจเขียนเทวรูป(แผ่นไม้เขียนหรือแกะเป็นรูปพระขรรค์ ใช้ตั้งบูชา แบบศาลพระภูมิ) เสื่อลำแพน ปลาตะเพียนใบลาน ส่วนกิจกรรมในย่านนี้ ขายงอบ ขายปลาตะเพียนใบลาน มีการสาธิต การทำปลาตะเพียนใบลานด้วย ซึ่งถือเป็นของฝาก ที่หาคนทำยากในปัจจุบัน นอกจากนี้มีการสาธิตทำบ้านเรือนไทยจำลอง ซึ่งคิดประดิษฐ์ได้อย่างสวยงาม (น่าเหมาไปสร้างกรุงศรีอยุธยาจำลองเหลือเกิน)

ย่านป่าขนม อยู่แถวๆ หน้าวัดมหาธาตุ ชาวบ้านในย่านนี้ ทำขนมขายหน้าร้าน มีขนมโบราณชื่อแปลกๆ เช่น ขนมชะมด ขนมเกวียน สามเกลอ หินฝนทอง ขนมกรุบ ขนมพิมพ์ถั่ว ขนมสำปะนี และขนมแห้งต่างๆ ที่กล่าวมานี้เป็นชื่อขนมที่ผมเองก็ไม่เคยได้ยินมาก่อน แต่สำหรับในงาน ยังพอมีขนมชื่อแปลกๆให้ได้ลองทานอยู่บ้าง เช่น ขายขนมสามเกลอและขนมแห้ง นอกนั้นมี ขนมไทยๆ ขนมต้ม ขนมถั่วแป๊บ ขนมด้วง ขนมเหนียว ขนมทองหยอด ฝอยทอง เม็ดขนุน ที่จัดเรียงไว้สวยงามน่าซื้อทาน

ย่านขนมจีน ย่านนี้ไม่ใช่ย่านขายขนมจีนที่เป็นเส้นๆ ทานกับน้ำยา น้ำพริกนะครับ แต่เป็นย่านขายขนมของชาวจีน เป็นตลาดที่อยู่ในชุมชนชาวจีนซึ่งเป็นชุมชนขนาดใหญ่ ตั้งแต่ประตูจีนยาวไปถึงประตูนายก่าย มีตึกร้านค้าสองฟาก ขายของนานา ของขึ้นชื่อของย่านขนมจีนนี้ เป็นพวก ขนมที่คนจีนทำเลี้ยงในงานมงคลหรือเทศกาลต่างๆ ประกอบด้วยขนมเปี้ย ขนมขนมโก๋ เครื่องจันอับ นอกจากนี้ยังมี ก๋วยเตี๋ยว ก๋วยจั๊บ ด้วย สำหรับก๋วยเตี๋ยวที่นี่เป็นก๋วยเตี๋ยวสูตรเด็ด มีให้ทานเฉพาะที่พิพิธภัณฑ์ฯเจ้าสามพระยานี้เท่านั้น เขาเรียกกันเป็นที่รู้จักว่า ก๋วยเตี๋ยวปืนใหญ่ ที่มาของชื่อต้องไปถามเจ้าตำหรับเองครับ

ย่านชีกุน อยู่แถวเชิงสะพานชีกุน มีพวกแขกขายกำไลมือ กำไลเท้า ปิ่นปักผม แหวนหัวมะกล่ำ แหวนลูกแก้ว ลูกปัด เครื่องประดับประดาที่ทำจากเครื่องทองเหลือง กิจกรรมในย่านนี้ มีโรตีสายไหมขาย ข้าวบุเหร่า ล่าเตียง อาหารชื่อเรียกแปลกนี้ หน้าตาเป็นอย่างไรต้องไปพิสูจน์ให้ได้ครับ

ย่านป่าตอง ปัจจุบันคือ บริเวณมหาวิทยาลัยราชภัฏพระนครศรีอยุธยา สมัยก่อนคงเป็นดงกล้วย ถึงได้มีใบตองมาก คนสมัยก่อนที่ต้องการใบตองไว้ห่อขนม ทำบายศรี ทำกระทง ก็มาหาซื้อที่ย่านป่าตองนี้ครับ สำหรับกิจกรรมประจำย่านนี้ ก็จะประกอบไปด้วย การขายขนมห่อใบตอง มีขนมกล้วย ขนมสอดไส้ ขนมฟักทอง และข้าวเหนียวปิ้ง

นอกจากจะมีของขายเนืองแน่นแล้ว แต่ละเดือนยังมีการจัดสาธิต การทำหัตถกรรม และอาหารพื้นถิ่น เช่น การสาธิตตีมีด ที่กว่าจะได้มีดสักเล่ม ต้องเสียเหงือกันไปไม่ใช่น้อย กิจกรรมการสาธิตในแต่ละเดือน ต้องติดตามประกาศจากพิพิธภัณฑ์ฯเจ้าสามพระยาครับ

สำหรับท่านที่ต้องการท่องเที่ยวอย่างครบถ้วนและคุ้มค่า ทางพิพิธภัณฑ์ฯ ได้จำหน่ายตั๋วพิเศษ ที่จะทำให้ท่านได้อิ่มอร่อยกับก๋วยเตี๋ยวปืนใหญ่ สูตรเฉพาะของพิพิธภัณฑ์ พร้อมด้วยขนมหวานและน้ำหวาน นอกจากนี้ยังสามารถเข้าชมพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติในเมืองพระนครศรีอยุธยา ได้ถึงสองแห่ง คือพิพิธภัณฑ์ฯเจ้าสามพระยาและพิพิธภัณฑ์ฯจันทรเกษม มีรถรางนำชมรอบอุทยานประวัติศาสตร์พระนครศรีอยุธยา ผ่านวัดสำคัญๆ หลายแห่ง สู่พระราชวังหลวงสมัยกรุงศรีอยุธยา และต่อไปยังพระราชวังจันทนบวร (จันทรเกษม) พร้อมวิทยากรให้ความรู้ตลอดเส้นทาง ทั้งหมดในราคาเพียง ๓๐ บาทต่อท่านเท่านั้นเอง ซึ่งถือว่าคุ้มมาก ๆ ครับ (คนอยุธยาขอยืนยัน)

สำหรับกิจกรรมครอบครัวสุขสันต์เที่ยวพิพิธภัณฑ์วันอาทิตย์ ในครั้งหน้า โปรดดูตามปฏิทินดังนี้
ครั้งที่ ๒ วันอาทิตย์ที่ ๑ พฤศจิกายน ๒๕๕๒
ครั้งที่ ๓ วันอาทิตย์ที่ ๖ ธันวาคม ๒๕๕๒
ครั้งที่ ๔ วันอาทิตย์ที่ ๓ มกราคม ๒๕๕๓
ครั้งที่ ๕ วันอาทิตย์ที่ ๗ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๓
ครั้งที่ ๖ วันอาทิตย์ที่ ๗ มีนาคม ๒๕๕๓
ครั้งที่ ๗ วันอาทิตย์ที่ ๔ เมษายน ๒๕๕๓
ครั้งที่ ๘ วันอาทิตย์ที่ ๒ พฤษภาคม ๒๕๕๓
ครั้งที่ ๙ วันอาทิตย์ที่ ๖ มิถุนายน ๒๕๕๓
ครั้งที่ ๑๐ วันอาทิตย์ที่ ๔ กรกฎาคม ๒๕๕๓
ครั้งที่ ๑๑ วันอาทิตย์ที่ ๑ สิงหาคม ๒๕๕๓
ครั้งที่ ๑๒ วันอาทิตย์ที่ ๕ กันยายน ๒๕๕๓

หรือจำง่ายๆครับว่า ทุกวันอาทิตย์ของต้นเดือน
ขอให้สุขสันต์กับกับพิพิธภัณฑ์สถาน ในวันครอบครัว นะครับ

อ้อ... ช่วงเดือนธันวาคม เทศกาลอยุธยามรดกโลก พิพิธภัณฑ์ฯเจ้าสามพระยา เปิดตอนกลางคืนด้วยนะ
สงสัย หรือ สนใจ โทรถามที่พิพิธภัณฑ์ฯ เจ้าสามพระยา (เจ้าของกิจกรรม) โทร. ๐๘๖ ๕๑๓ ๙๗๙๒ หรือ ๐๓๕ ๒๔๑ ๕๘๗

เรื่องและภาพโดย พัฑร์ แตงพันธ์

สถาบันอยุธยาศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนครศรีอยุธยา ๙๖ ถนนปรีดี พนมยงค์ อ.พระนครศรีอยุธยา จ.พระนครศรีอยุธยา
โทรศัพท์ ๐๓๕-๒๔๔-๐๓๓ โทรสาร ๐๓๕-๒๔๑-๔๐๗ ผู้ดูแลเว็บไซต์ : ประภาพร ฉัฐประภา - พัฑร์ แตงพันธ์ และ อายุวัฒน์ ค้าผล