สถาบันอยุธยาศึกษา - การค้าโบราณ

หน้าหลัก

สาระน่ารู้อยุธยาศึกษา

การค้าโบราณ

สาระน่ารู้

สาระน่ารู้อยุธยาศึกษา

ประวัติศาสตร์อยุธยา

ศิลปวัฒนธรรมอยุธยา

ภูมิปัญญาท้องถิ่นอยุธยา

ความสัมพันธ์ไทย-ญี่ป่น

ความสัมพันธ์ไทย-มุสลิม

ศูนย์ข้อมูลอยุธยาศึกษา

ปัญหาการคัดลอกข้อมูล
ท่านที่ใช้ Internet Explorer มักประสบปัญหาการคัดลอก(copy)เนื้อหา ควรใช้ เว็บเบราว์เซอร์อื่นๆ เช่น Mozilla Firefox หรือ Google Chrome แทน

สาระน่ารู้:สมเด็จพระนเรศวร

สาระน่ารู้ประวัติศาสตร์

สาระน่ารู้วัฒนธรรม ประเพณี
สมุดข่อย และคัมภีร์ใบลาน กรุสมบัติจากบรรพชน เครื่องทองไทยสมัยอยุธยา โขน ตำรับยาโบราณชาวกรุงเก่า ดนตรีไทยในวัฒนธรรมไทย

Last comments

ทำไม..? อยุธยาถึงเป็นนครประวัต...

ฟิวขอขอบคุณบรรพบุรุษ ถ้าย้อนเวลากลับได้อยากอยู่สมัยอยุธยาอยา...

13/03/10 03:28 ...

โดยคุณ ฟิว

ความสำคัญของเอกสารของชาวต่างปร...

0841210846
กอล์ปไม่ได้

12/03/10 18:54 ...

โดยคุณ new

การแข่งเรือยาว

ยากให้ ทุก มหาลัย ศึกษาประเพณีนี้ไว้ ผมก็พาเพื่อนที่ ม ไปพาย...

09/03/10 17:32 ...

โดยคุณ เด็ก ม.น พิดโลก

วัดพุทไธศวรรย์

5555
:grin :) :zzz :grin :p 8) ;) ;) :roll :eek ข้อมูลดี...

09/03/10 14:59 ...

โดยคุณ {{*...*}}

พระราชวังบางปะอิน

i like
ไป มา วั น นี้ นี่ เอ ง ข๊า...โร ง เรีย น พา ไป ทรร ศ นะ ศึ ...

02/03/10 05:13 ...

โดยคุณ @ hua - hin

การค้าโบราณ

| พิมพ์ |

การค้าโบราณ
ศรีศักร วัลลิโภดม

           พัฒนาการของมนุษย์ในอดีต จากการเป็นชุมชนที่อยู่ติดเป็นหมู่บ้านที่อาศัยการเพระปลูกเป็นหลัก จนถึงการขยายตัวเป็นเมืองเป็นรัฐขึ้นมานั้น หาได้เกิดจากปัจจัยในสังคมเช่นการมีแหล่งทำมาหากินที่สามารถผลิตอาหารเลี้ยงคนเป็นจำนวนมากแต่เพียงอย่างเดียวไม่ หากต้องอาศัยปัจจัยภายนอกโดยเฉาะการค้าติดต่อกับสังคมอื่นที่อยู่ใกล้และไกลมากระตุ้นให้สังคมมีโครงสร้างสลับซับซ้อน มีการรับศิลปะวิทยา ศาสนา อักษรศาสตร์ วรรณคดี และขนประเพณีจากภายนอกเข้ามาปรุงแต่ง ทำให้เกิดการเจริญขั้นที่เรียกว่า อารยธรรรมขึ้น ณ แห่งใดแห่งหนึ่งแล้วก็มักมีการสร้างหรือแผ่ขยายเครือข่ายสังคม เศรษฐกิจ และการเมืองไปยังแหล่งอื่นๆ ทำให้รูปแบบทางวัฒธรรมที่คล้ายคลึงกัน และร่วมสมัยกันขึ้นระหว่างบรรดาเมืองหรือรัฐที่มีความสัมพันธ์กันเหล่านั้น

           พัฒนาการของบ้านเมืองและรัฐในประเทศไทย เมื่อดูจากสภาพแวดล้อมทางธรรมชาติและสังคมแล้ว อาจกล่าวได้ว่ามีความสัมพันธ์กับการค้าเป็นอย่างมาก ทั้งเพราะเป็นประเทศที่มีแหล่งทำกินที่อุดมสมบูรณ์กว้างขวาง แต่มีประชากรน้อย คนจึงพร้อมที่จะแยกตัวไปยังแหล่งที่ทำมาหากินหรือแหล่งชุมชนอิสระได้ง่ายๆ ถ้าหากได้รับความกดดันทางเศรษฐกิจและการเมืองยิ่งกว่านั้นการที่ดินแดนในเขตมรสุม ซึ่งพัดพาฝนมาตกเป็นประจำทุกฤดูกาล ก็ยิ่งทำให้การปลูกข้าวซึ่งเป็นอาชีพหลักและอาศัยหลักของประชาชน เป็นสิ่งที่ไม่มีอุปสรรค์การชลประทานให้มีความจำเป็นต้องแสวงหาเทคโนโลยีมาสร้างสรรค์การชนละประทานให้มีผลิตผลอย่างมากมาย ถึงปีก็ปลูกกันทีหนึ่งให้พอกินได้ครบปีพอปีหน้าฝนมากมาก็ปลูกกันใหม่ จากการที่ไม่มีอุปสรรคดังกล่าวนี้ทำให้ผู้คนแยกกันตั้งแหล่งชุมชนไปตามท้องถิ่นต่างๆ ในลักษณะที่กระจายอยู่ในรูปของชุมชนเล็กๆ บ้านเมืองเล็ก ๆ บ้านเมืองเล็ก ๆ การรวมตัวทางการเมืองการปกครองขึ้นเป็นรัฐจึงเป็นรัฐอิสระเล็ก ๆหรือนครรัฐอยู่ทั่วไป สิ่งที่กระตุ้นให้เกิดการพัฒนาการของรัฐคือ การค้าขายกับภายนอกนั้นเอง

           ตำแหน่งที่ตั้งทางภูมิศาสตร์ และทรัพยากรทางธรรมชาติ นั้น เป็นปัจจัยที่สำคัญที่ทำให้เกิดการค้าขายซึ่งมีผลไปพัฒนาการของการเมืองและรัฐเป็นเป็นอย่างมาก ในเรื่องตำแหล่งทางภูมิศาสตร์นั้นเห็นได้ว่า ประเทศไทยตั้งอยู่ในแผ่นดินใหญ่และคาบสมุทรเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ จึงอยู่บนเส้นการค้าขายทางทะเลระหว่างตะวันตก (อินเดีย) กับตะวันออก(จีน) การขายไปมาระหว่าง๒ ดินแดนดังกล่าวนี้ ย่อมผ่านและจอดแวะประเทศไทยก่อนเดินทาง ส่วนทรัพยากรธรรมชาตินั้น ได้แก่ บรรดาชองป่าต่างๆ เช่นหนังสัตว์ ไม้หอม และแร่ธาตุ ซึ่งอุดมสมบูรณ์ตามธรรมชาติ เป็นสิ่งที่บ้านเมืองภายนอกต้องการ เพราะฉะนั้นการเดินทางมาค้าขายของชาวต่างประเทศ จึงไม่จำกัดเฉพาะมาแวะจอดพักเพื่อจะผ่านไปยังที่อื่นเท่านั้น หากยังเป็นจุดหมายปลายทางในการซื้อหาของป่าอีกด้วย

           การค้าขายของป่ากับต่างประเทศเป็นผลให้เกิดการสังสรรค์กันขึ้นระหว่างย้านเมืองที่ในเขตชายทะเลซึ่งทำหน้าที่ขายของให้กับพ่อค้าชาวต่างประเทศที่มาซื้อกับชุมชนที่อยู่ภายใน ซึ่งจะส่งสินค้าป่าลงมาให้แก่บ้านเมืองที่อยู่ชายทะเล ผลของการสังสรรค์ดังกล่าวทำให้เส้นทางการค้าทางบกจากบ้านเมืองแถวชายทะเลหรือปากแม่น้ำไปยังภายใน ณ บนเส้นทางการนี้เอง ที่ชุมชนภายในอันประกอบด้วยกลุ่มชนที่มีเผ่าพันธุ์ต่าง ๆ เคลื่อนย้ายมารวมตัวเป็นบ้านเป็นเมืองขึ้น บางแหล่งก็กลายเป็นรัฐอิสระ แต่บางแห่งกลายเป็นตัวเมืองของรัฐที่อยู่ชายทะเล ซึ่งมีความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจและวัฒนธรรมด้วย โดยทั่วไปแล้วบ้านเมืองทางชายทะเลมักเกิดขึ้นเป็นศูนย์กลางทางเศรษฐกิจและวัฒธรรมก่อน คือ เป็นฝ่ายที่รับสินค้าจากภายในสู่ภายนอกในขณะเดียวกันทำหน้าที่กระจายสินค้าฟุ่มเฟือย และวัฒธรรมของตนมายังเป็นเมืองภายใน ความสัมพันธ์กล่าวนี้ได้คลี่คล้ายไปเป็นความสัมพันธ์ทางการเมืองด้วย กล่าวคือ การเกิดของเมืองหรือรัฐภายในนั้นมักได้รับความผลกดันหรือการสนับสนุนจากรัฐที่เป็นศูนย์กลางที่อยู่ชายทะเลหรือปากแม่น้ำ ในชั้นแรกคงพยายามให้เป็นหัวเมืองที่อยู่ในเครือข่ายทางเศรษฐกิจและการเมืองของตน แต่ในชั้นหลังหัวเมืองภายในนี้ อาจสร้างตัวเองเข้มแข็งขึ้นเป็นรัฐอิสระและสร้างความสัมพันธ์ทางการเมืองกับรัฐอื่นๆทั้งที่อยู่ภายในด้วยกันกับบรรดาที่ใกล้ทะเลหรือปากแม่น้ำ

           อย่างไรก็ตามเมื่อดูตามความคลี่คลายของสังคมและวัฒธรรมตามเหตุการณ์ในประวัติศาสตร์แล้ว จะเห็นว่าถึงแม้การค้าขายจะสร้างความมั่งคั่งแก่ชุมชนจนเกิดเป็นเมืองเป็นรัฐขึ้นมาลักษณะที่เป็นทางบวกก็ตาม แต่ก็มีสิ่งที่เป็นทางลบนั้นก็คือการสร้างไห้เกิดการแข่งขันและแก่งแย่งทางเศรษฐกิจการเมืองขึ้นทั้งภายในสังคมเองและกับบ้านเมืองหรือรัฐอื่น ๆ ภายนอก การรบพุ่งระหว่างรัฐต่อรัฐเช่นระหว่างนครศรีธรรมราชกับเพชรบุรีในสมัยก่อนการสร้างพระนครศรีอยุธยาก็ดี การสงครามระหว่างกรุงศรีอยุธยากับพม่าก็ดี หรือการขัดแย้งระหว่างกรุงศรีอยุธยากับฮอลันดาก็ดี ล้วนแต่มีสาเหตุที่สำคัญอย่างหนึ่งมาจาการแข่งขันกันในการค้าทั้งสิ้น ภายในแต่ละรัฐเองการแข่งขันชิงดีกันในการค้าทำให้เกิดการขัดแย้งแย่งอำนาจกันระหว่างขุนนางเจ้านายและพระมหากษัตริย์ผู้ปกครองเสมอ จนกล่าวได้ว่าเป็นสาเหตุที่สำคัญอย่างหนึ่งในการเสียพระนครศรีอยุธยาให้แก่พม่าครั้งที่สองใน พ.ศ. ๒๓๑๐ ทีเดียว

อ่านต่อ-ร่วมแลกเปลี่ยนความคิดเห็น (1)

	1. 15-12-2009 18:18
	ขอบคุณมากครับ IP: 113.53.84.146 Guest

นิรนาม

ความเห็น

เชิญแนะนำ หรือแลกเปลี่ยนความคิดเห็น
ชื่อ:
Title:
BBCode:
กรอกความเห็น:
กรุณาใส่รหัสที่ปรากฏ:*

สถาบันอยุธยาศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนครศรีอยุธยา ๙๖ ถนนปรีดี พนมยงค์ อ.พระนครศรีอยุธยา จ.พระนครศรีอยุธยา
โทรศัพท์ ๐๓๕-๒๔๔-๐๓๓ โทรสาร ๐๓๕-๒๔๑-๔๐๗
เว็บมาสเตอร์ : ประภาพร ฉัฐประภา - พัฑร์ แตงพันธ์ ayutthayastudies.aru.ac.th