สถาบันอยุธยาศึกษา - ลอยกระทงที่กรุงเก่า ๒๕๕๑

หน้าหลัก

จดหมายเหตุอยุธยาศึกษา

ลอยกระทงที่กรุงเก่า ๒๕๕๑

จดหมายเหตุอยุธยาศึกษา

เกาะประเด็นข่าวอยุธยา

อยุธยาหน้าหนึ่ง

จดหมายเหตุอยุธยาศึกษา

ข่าวสารที่เกี่ยวข้อง

ลอยกระทงที่กรุงเก่า ๒๕๕๑

“วันเพ็ญเดือน ๑๒ น้ำก็นองเต็มตลิ่ง” เทศกาลลอยกระทงที่อยุธยาในปีนี้ แม้ว่าจะมี “น้ำ” ในบางอำเภอที่ล้นตลิ่งจนเข้าท่วมบ้านเรือนอยู่บ้าง เนื่องจากเป็นปีที่มีน้ำท่วมมากถึงสองครั้งด้วยกัน แต่อย่างไรก็ดี ประเพณีลอยกระทงที่อยุธยาในปีนี้ มีความคึกคักมากขึ้นกว่าปีก่อนๆ ที่มักจัดงานลอยกระทง 4 มุมเมือง คือที่ใต้สะพานปรีดี-ธำรง , ย่านป้อมเพชร , ย่านหัวแหลม , ย่านหัวรอ และที่บึงพระราม รวมทั้งตามวัดวาต่างๆริมแม่น้ำอย่างที่วัดพนัญเชิงวรวิหาร วัดกษัตราธิราชวรวิหารและวัดอื่นๆแล้ว ทางจังหวัดพระนครศรีอยุธยายังได้จัดงานประเพณีลอยกระทงอย่างยิ่งใหญ่ที่บริเวณพระบรมราชานุสาวรีย์สมเด็จพระนเรศวรมหาราช วัดภูเขาทองเป็นปีแรกอีกด้วย ซึ่งมีพื้นที่กว้างขวาง สามารถจัดงานได้ใหญ่โต และรองรับผู้คนได้จำนวนมากกว่าที่อื่นๆ (มีต่อ...)

วัดภูเขาทองและพระบรมราชานุสาวรีย์สมเด็จพระนเรศวรมหาราชซึ่งใช้เป็นสถานที่จัดงานนั้น ตั้งอยู่นอกตัวเมืองพระนครศรีอยุธยา ไปทางทิศเหนือ ประมาณ 2.5 กิโลเมตรจากเกาะเมือง ซึ่งเป็นสถานที่ทางประวัติศาสตร์ คือเป็นสนามรบแห่งท้องทุ่งภูเขาทอง ที่ซึ่งสมเด็จพระนเรศวรมหาราช ทรงม้าออกไปกระทำศึกกับลักไวทำมูแม่ทัพม้าแห่งกรุงพม่ารามัญในสงครามสมัยกรุงศรีอยุธยา อันนานมา

ในงานมีการจัดการแสดงบนเวทีขนาดใหญ่ ประกอบด้วย การประกวดหนูน้อยและธิดานพมาศอย่างเช่นที่มีจัดทั่วไปในทุกปี การแสดงกระบี่กระบองจากสำนักดาบวังหน้า การแสดงโขนสดและการแสดงอื่นๆ นอกจากนั้น ยังมีกิจกรรมตลาดย้อนยุค บรรดาแม่ค้าจะแต่งชุดไทยโบราณ สวยงาม ขายอาหาร ขายน้ำ ขายขนมแบบไทยๆ ด้วยเงินพดด้วง โดยเฉพาะการขายกระทงที่ตกแต่งอย่างสวยงาม และหนึ่งในกิจกรรมที่มีผู้สนใจจำนวนมากคือ กิจกรรมการทำกระทงใช้เองโดยไม่เสียค่าใช้จ่ายใดๆ แถมยังมีต้นกล้วยที่ตัดเป็นฐานกระทง ,ดอกไม้ และอุปกรณ์การทำกระทงไว้ให้ มีบริการสอนการทำกระทงให้ด้วย ผู้ร่วมงานที่ไม่ได้เตรียมกระทงมาเองจากที่บ้าน ก็สามารถมาขออุปกรณ์ไปนั่งทำเองบนแคร่ม้านั่งที่จัดเตรียมไว้

ซึ่งก็มีผู้คนจำนวนมากให้ความสนใจร่วมทำกระทงเอง นอกจากจะเป็นกิจกรรมที่ “ฟรี” ทุกอย่าง รวมทั้งได้สร้างความภูมิใจให้กับกระทงที่ทำด้วยตัวเอง บ้างก็ทำอย่างสวยงามตามฝีมือและประสบการณ์ บ้างก็อาศัยเรียนรู้จากคนข้างๆ ได้พูดคุยกันแม้ไม่รู้จักกันมาก่อน

สาเหตุประการหนึ่งที่มีผู้สนใจทำกระทงเองเนื่องจาก กระทงที่มีขายอยู่ในงานมีราคาแพงมาก ตั้งแต่ราคา 100 - 200 บาท ซึ่งแพงเกินไปสำหรับการซื้อไปลอยน้ำเสียเฉยๆ

บรรยากาศในงานลอยกระทงที่วัดภูเขาทองเป็นไปอย่างอบอุ่น ผู้คนไม่เบียดเสียดหนาแน่น เนื่องจากพื้นที่รองรับกว้างขวาง อากาศยามค่ำที่นี่ก็ดี ท้องฟ้าเปิดกว้าง มองเห็นพระอนุสาวรีย์สมเด็จพระนเรศวรทรงม้าท่ามกลางแสงไฟที่สาดส่องดูเด่นสง่า เหนือศีรษะมีพระจันทร์ดวงกลม และแสงโคมลอยที่ลอยขึ้นมองเห็นอยู่ไกลๆ จากทางในเมือง

น้ำในอ่างเก็บน้ำอันกว้างใหญ่แห่งทุ่งภูเขาทอง ที่ใช้เป็นที่สำหรับการลอยกระทงบูชาพระแม่คงคานั้น มีความใสมาก ถ้าเอาไฟฉายส่อง จะสามารถมองเห็นท้องน้ำ และถ้ามองดีๆจะเห็นปลาว่ายไปมา ผู้เขียนเคยมาเที่ยวโดดน้ำเล่นกับเพื่อนๆ เมื่อครั้งที่เรียนอยู่ชั้นมัธยมปลาย น้ำในอ่างเก็บน้ำที่นี่ก็ยังใสอยู่เช่นเดิม

กระทงดอกไม้ใบตองน้อย -ใหญ่ ที่มีผู้คนนำมาลอยมิได้ขาดสาย ไหลเรียงตามกันไป ด้วยแรงคลื่นเล็กๆจากฝ่ามือทั้งหลาย ที่ค่อยๆควักน้ำออกไป ส่งให้กระทงลอยเรียงเป็นแถว บางคนก็นำกระทงรูปเรือมาลอยบ้าง สุดแต่จินตนาการ ซึ่งถ้าเป็นผู้เขียนเองก็คงจะอายคนอื่นๆเขา เพราะเป็นเป้าสายตาของทุกคนรอบข้าง พาลให้รู้สึกอยากนินทาให้สนุกสนาน

สิ่งหนึ่งที่ทำให้ผู้เขียนรู้สึกสบายใจในการมาลอยกระทงที่นี่ก็คือ ไม่มีเสียงประทัดดังหนวกหู และไม่มีเด็กน้อยคอยรับกระทงจากมือของเราไปลอยเองเพียงเพื่อหาเศษเงินเล็กๆน้อยๆจากในกระทง ที่อาจทำให้เสียบรรยากาศไป มีเพียงเด็กที่นำปลามาขายเพื่อให้ผู้มาเที่ยวงานซื้อไปปล่อยร่วมกับการลอยกระทงเท่านั้นเอง ซึ่งนอกจากจะขอขมาต่อพระแม่คงคา รวมทั้งการลอยความทุกข์ ความโศก ออกไปแล้ว ยังจะได้ทำทานปล่อยปลาอีกด้วย

การลอยกระทงที่จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ได้รับความสนใจจากสื่อมวลชนจากสำนักต่างๆ เช่นจาก ไทยพีบีเอส และเอ็นบีที มาทำรายงานข่าวการจัดงานลอยกระทงเพื่อออกอากาศในข่าวภาคดึก ซึ่งก็มีการสัมภาษณ์ชาวอยุธยาที่มาลอยกระทงว่า ลอยกระทงปีนี้ ได้อธิษฐานสิ่งใดบ้าง รวมทั้ง ป้อนคำถามเกี่ยวกับปัญหาการเมืองว่า อยากอธิษฐานอะไรเกี่ยวกับการเมืองที่เป็นปัญหาอยู่ในปัจจุบัน ผู้เขียนเองก็ถูกสัมภาษณ์เช่นนี้ เลยตอบแบบมีความหวังว่า วิกฤติทางการเมืองจะดำเนินไปสู่แนวทางที่ดีขึ้น ซึ่งเป็นคำตอบที่เรียบง่าย ตรงไปตรงมาที่สุดโดยมิจำเป็นต้องสรรหาคำตอบใดๆ

การที่สำนักข่าวต่างๆ ให้ความสนใจการจัดกิจกรรมวันลอยกระทงที่อยุธยาเช่นนี้ คงเป็นเพราะว่า เมืองอยุธยาเป็นเมืองประวัติศาสตร์และเป็นเมืองแห่งการท่องเที่ยวทางวัฒนธรรม ซึ่งอยู่ไม่ไกลจากกรุงเทพมหานคร รวมทั้งมีการจัดกิจกรรมงานลอยกระทงที่ยิ่งใหญ่ สวยงามและน่าประทับใจทุกปี จึงแน่นอนเป็นอย่างยิ่งว่า ไม่ว่าลอยกระทงปีไหนๆ ท่านจะไม่ผิดหวัง ถ้าได้มาลอยกระทง ที่อยุธยาเมืองเก่า (ของเราแต่ก่อน)

สถาบันอยุธยาศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนครศรีอยุธยา ๙๖ ถนนปรีดี พนมยงค์ อ.พระนครศรีอยุธยา จ.พระนครศรีอยุธยา
โทรศัพท์ ๐๓๕-๒๔๔-๐๓๓ โทรสาร ๐๓๕-๒๔๑-๔๐๗ ผู้ดูแลเว็บไซต์ : ประภาพร ฉัฐประภา - พัฑร์ แตงพันธ์ และ อายุวัฒน์ ค้าผล