สถาบันอยุธยาศึกษา - “ถนนป่าโทน” หรือ “ถนนเดชาวุธ”?

หน้าหลัก

สาระน่ารู้อยุธยาศึกษา

“ถนนป่าโทน” หรือ “ถนนเดชาวุธ”?

สาระน่ารู้

สาระน่ารู้อยุธยาศึกษา

ประวัติศาสตร์อยุธยา

ศิลปวัฒนธรรมอยุธยา

ภูมิปัญญาท้องถิ่นอยุธยา

ความสัมพันธ์ไทย-ญี่ป่น

ความสัมพันธ์ไทย-มุสลิม

ศูนย์ข้อมูลอยุธยาศึกษา

ปัญหาการคัดลอกข้อมูล
ท่านที่ใช้ Internet Explorer มักประสบปัญหาการคัดลอก(copy)เนื้อหา ควรใช้ เว็บเบราว์เซอร์อื่นๆ เช่น Mozilla Firefox หรือ Google Chrome แทน

สาระน่ารู้:สมเด็จพระนเรศวร

สาระน่ารู้ประวัติศาสตร์

สาระน่ารู้วัฒนธรรม ประเพณี
สมุดข่อย และคัมภีร์ใบลาน กรุสมบัติจากบรรพชน เครื่องทองไทยสมัยอยุธยา โขน ตำรับยาโบราณชาวกรุงเก่า ดนตรีไทยในวัฒนธรรมไทย

Last comments

การแข่งเรือยาว

ยากให้ ทุก มหาลัย ศึกษาประเพณีนี้ไว้ ผมก็พาเพื่อนที่ ม ไปพาย...

09/03/10 17:32 ...

โดยคุณ เด็ก ม.น พิดโลก

วัดพุทไธศวรรย์

5555
:grin :) :zzz :grin :p 8) ;) ;) :roll :eek ข้อมูลดี...

09/03/10 14:59 ...

โดยคุณ {{*...*}}

พระราชวังบางปะอิน

i like
ไป มา วั น นี้ นี่ เอ ง ข๊า...โร ง เรีย น พา ไป ทรร ศ นะ ศึ ...

02/03/10 05:13 ...

โดยคุณ @ hua - hin

พระประวัติเบื้องต้นของสมเด็จพร...

โครงงานเขาเอง
เอาไปทำโครงงานได้คะเเนนเต็มแน่เลยอ่ะ[B]null[/B] ...

02/03/10 02:09 ...

โดยคุณ พลอย อ่ะนะ

พระประวัติเบื้องต้นของสมเด็จพร...

ขอบคุณ
ขอบคุณค่ะสำหรับข้อมูลดีดีที่ให้ศึกษาข้อมูล วีซอลหยุด สุ...

02/03/10 02:03 ...

โดยคุณ พลอย

“ถนนป่าโทน” หรือ “ถนนเดชาวุธ”?

| พิมพ์ |

“ถนนป่าโทน” หรือ “ถนนเดชาวุธ”?
พัฑร์ แตงพันธ์*

           ถนนสายต่างๆในเกาะเมืองพระนครศรีอยุธยาส่วนใหญ่ มักเรียกตามชื่อถนนโบราณสมัยกรุงศรีอยุธยา เช่น ถนนป่าโทน ถนนป่าถ่าน ถนนป่ามะพร้าว ถนนป่าตอง ถนนชีกุน ถนนลาว เป็นต้น เพราะชื่อถนนในเมืองอยุธยาเป็นชื่อที่บ่งบอกถึงความสำคัญของย่านนั้นๆ โดยสังเกตได้ว่ามักจะมีคำว่า “ป่า” นำหน้า ในสมัยอยุธยาคำว่าป่า มีความหมายว่า ตลาด หรือย่านที่ผลิตสินค้าต่างๆ เช่น ป่าโทน ก็บ่งบอกว่าขายโทนและเครื่องดนตรีไทย ป่าถ่านเป็นย่านขายถ่านฟืน ป่าตองก็ขายใบตองสำหรับทำกระทงใบตอง ป่ามะพร้าวขายมะพร้าวมาก ใครต้องการมะพร้าวไปทำอาหารก็ต้องมาหาซื้อที่ย่านนี้ ส่วนถนนชีกุนเป็นชื่อย่านที่อยู่อาศัยของพวกพราหมณ์บริเวณสะพานชีกุน ดังนั้น ถนนสายเดียวกัน จึงอาจประกอบด้วยชื่อถนนหลายชื่อ ตามชื่อของย่านนั้นๆ

           จึงเป็นเรื่องที่วิเศษมากที่ภายในเกาะเมืองพระนครศรีอยุธยา ในปัจจุบันยังคงใช้ชื่อถนน ตามชื่อเดิมที่เรียกกันมาตั้งแต่สมัยโบราณเมื่อครั้งกรุงศรีอยุธยา แม้จะฟังแล้วไม่ทันสมัย ไม่น่าจดจำ สักเท่าไร แต่ถ้าได้รู้ความเป็นมา ก็น่าภาคภูมิใจในที่มาของชื่อถนนในเกาะเมือง

           ภายในเกาะเมืองพระนครศรีอยุธยา ยังมีชื่อถนนที่ไม่ใช่ชื่อโบราณดั้งเดิม คือถนนโรจนะ (เปลี่ยนชื่อเป็นถนนปรีดี พนมยงค์ เมื่อพ.ศ.2549) และถนนอีกสายหนึ่ง ที่คนส่วนใหญ่มักจะเรียกว่า ถนนเดชาวุธ ทั้งที่ถนนนั้นมีชื่อดั้งเดิมอยู่แล้วว่า ถนนป่าโทน สาเหตุที่เป็นเช่นนี้ ในเบื้องต้นก็คือ คนอยุธยานิยมเรียกว่าถนนเดชาวุธ เฉพาะช่วงที่ผ่านหน้าที่ทำการไปรษณีย์สาขาเดชาวุธ (ไปรษณีย์เดชาวุธ) ตั้งแต่วงเวียนโรงเรียนอยุธยาวิทยาลัยถึงสะพานป่าโทนข้ามคลองมะขามเรียง นอกนั้น หัวถนน และท้ายถนนไม่ได้นิยมเรียก แสดงให้เห็นว่า ชื่อสาขาของที่ทำการไปรษณีย์มีอิทธิพลต่อการเรียกชื่อถนนเป็นอย่างมาก


อาคารที่ทำการไปรษณีย์เดชาวุธ เป็นอาคารเก่า..คล้ายๆกับอาคารของสถานีตำรวจอยุธยาบนถนนสายเดียวกัน	สะพานป่าโทน ข้ามคลองมะขามเรียง (จะเห็นต้นมะขามเรียง) ตั้งชื่อตามชื่อถนน (โดยไม่ศึกษาประวัติศาสตร์) สมัยโบราณคือสะพานหัวจะกา

           ถ้าที่ทำการไปรษณีย์สาขาเดชาวุธ เป็นสาเหตุที่ถนนช่วงนี้มักจะถูกเรียกว่าถนนเดชาวุธแล้วล่ะก็ คงต้องสงสัยกันไปอีกว่า ใครเป็นคนตั้งชื่อที่ทำการไปรษณีย์นี้ว่า “เดชาวุธ” และ “เดชาวุธ” เป็นชื่อของใคร

           “เดชาวุธ” เคยเป็นชื่อใหม่ของถนนป่าโทนมาก่อน แล้วจึงกลายเป็นชื่อสาขาของที่ทำการไปรษณีย์ ซึ่งมาตั้งอยู่บนถนนสายนั้น

           “เดชาวุธ” เป็นพระนามของ สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าอัษฎางค์เดชาวุธ กรมหลวงนครราชสีมา พระโอรสพระองค์ที่ 62 ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 5 และทรงเป็นพระราชโอรสพระองค์ที่ 7 ในสมเด็จพระศรีพัชรินทรา บรมราชินีนาถ ได้ประทานชื่อถนนสายนี้ เมื่อครั้นดำรงตำแหน่งเป็น ผู้บัญชาการกองพลทหารบกที่ 3 ได้ขออนุญาตสร้างทางขึ้นบนถนนป่าโทน เพื่อใช้เป็นเส้นทางลำเลียงพล จากกรมทหารตำบลหัวแหลมซึ่งอยู่ทางด้านตะวันตกของเกาะเมือง มุ่งตัดตรงผ่ากลางเมืองไปสู่ท่าเรือข้ามฟากใต้สถานีรถไฟที่ด้านตะวันออกของเกาะเมือง เพื่อสำเลียงทหารและยุทธสัมภาระจากกองพลทหารบกที่ 3 ไปยังสถานีรถไฟกรุงเก่า ซึ่งอยู่ฝากตรงข้ามแม่น้ำป่าสัก

           ดังนั้น พอมีการสร้างสาขาของที่ทำการไปรษณีย์ขึ้นบนถนนสายนี้ จึงได้ตั้งชื่อสาขาตามชื่อถนน และถูกเรียกจนติดปากชาวอยุธยาว่า “ไปรษณีย์เดชาวุธ” ซึ่งเป็นนามที่มีอิทธิพลกว้างขวางในย่านนั้น เพราะในปัจจุบัน ถนนสายนี้ยังคงใช้ชื่อว่า ถนนป่าโทนตามเดิม แต่คนอยุธยาก็นิยมเรียกถนนย่านนี้ว่า ถนนเดชาวุธ ตามอิทธิพลนามของที่ทำการไปรษณีย์

สะพานลำเหย(รำเหย)
ข้ามคลองท่อ(คลองฉะไกรใหญ่) คือหัวถนนของถนนป่าโทน สมัยโบราณ ถนนช่วงนี้คือถนนลาว ต่อด้วยถนนตะแลงแกง ตามชื่อของย่านนั้นๆ แต่มารวมเรียกว่าถนนป่าโทนเพื่อความสะดวกของสังคมยุคปัจจุบัน

อ่านต่อ-ร่วมแลกเปลี่ยนความคิดเห็น (1)

	1. 13-05-2009 19:51
	ฟา รักอยุธยามากๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆ IP: 125.26.10.184 Guest

ใจ

ความเห็น

เชิญแนะนำ หรือแลกเปลี่ยนความคิดเห็น
ชื่อ:
Title:
BBCode:
กรอกความเห็น:
กรุณาใส่รหัสที่ปรากฏ:*

สถาบันอยุธยาศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนครศรีอยุธยา ๙๖ ถนนปรีดี พนมยงค์ อ.พระนครศรีอยุธยา จ.พระนครศรีอยุธยา
โทรศัพท์ ๐๓๕-๒๔๔-๐๓๓ โทรสาร ๐๓๕-๒๔๑-๔๐๗
เว็บมาสเตอร์ : ประภาพร ฉัฐประภา - พัฑร์ แตงพันธ์ ayutthayastudies.aru.ac.th