สถาบันอยุธยาศึกษา - พระราชวังโบราณ

หน้าหลัก

ประวัติศาสตร์อยุธยา

พระราชวังโบราณ

สาระน่ารู้

สาระน่ารู้อยุธยาศึกษา

ประวัติศาสตร์อยุธยา

ศิลปวัฒนธรรมอยุธยา

ภูมิปัญญาท้องถิ่นอยุธยา

ความสัมพันธ์ไทย-ญี่ป่น

ความสัมพันธ์ไทย-มุสลิม

ศูนย์ข้อมูลอยุธยาศึกษา

ปัญหาการคัดลอกข้อมูล
ท่านที่ใช้ Internet Explorer มักประสบปัญหาการคัดลอก(copy)เนื้อหา ควรใช้ เว็บเบราว์เซอร์อื่นๆ เช่น Mozilla Firefox หรือ Google Chrome แทน

แนะนำแหล่งท่องเที่ยวอยุธยา

Last comments

การแข่งเรือยาว

ยากให้ ทุก มหาลัย ศึกษาประเพณีนี้ไว้ ผมก็พาเพื่อนที่ ม ไปพาย...

09/03/10 17:32 ...

โดยคุณ เด็ก ม.น พิดโลก

วัดพุทไธศวรรย์

5555
:grin :) :zzz :grin :p 8) ;) ;) :roll :eek ข้อมูลดี...

09/03/10 14:59 ...

โดยคุณ {{*...*}}

พระราชวังบางปะอิน

i like
ไป มา วั น นี้ นี่ เอ ง ข๊า...โร ง เรีย น พา ไป ทรร ศ นะ ศึ ...

02/03/10 05:13 ...

โดยคุณ @ hua - hin

พระประวัติเบื้องต้นของสมเด็จพร...

โครงงานเขาเอง
เอาไปทำโครงงานได้คะเเนนเต็มแน่เลยอ่ะ[B]null[/B] ...

02/03/10 02:09 ...

โดยคุณ พลอย อ่ะนะ

พระประวัติเบื้องต้นของสมเด็จพร...

ขอบคุณ
ขอบคุณค่ะสำหรับข้อมูลดีดีที่ให้ศึกษาข้อมูล วีซอลหยุด สุ...

02/03/10 02:03 ...

โดยคุณ พลอย

พระราชวังโบราณ

| พิมพ์ |

พระราชวังโบราณ มีวัดพระศรีสรรเพชญ์อยู่ทางทิศใต้ ทิศเหนือจรดคลองเมือง (แม่น้ำลพบุรี) ซึ่งฝั่งตรงข้ามคลอง คือ วัดหน้าพระเมรุ ด้านหน้าของพระราชวังเป็นท้องสนามหน้าจักรวรรดิไพชยนต์ หรือ สนามหลวง ซึ่งใช้ในการชุมนุมขนาดใหญ่ทางการทหาร ด้านทิศตะวันออกมี วัดธรรมิกราช บึงพระราม และมีโรงม้าหลวง เรียงรายตามถนนหน้าวัง ด้านทิศตะวันตกเป็นท้ายวัง มีคลองและแนวถนน ดินกั้นเป็นลำดับชั้นก่อนที่จะมาถึงแนวกำแพงวัง 2 ชั้น แต่ละชั้นสูง 8 ศอก และมีทางเดินอยู่บนแนวกำแพง สำหรับทหารประจำยาม

พระราชวังโบราณแบ่งเขตพื้นที่เป็น 3 ส่วน คือ
เขตพระราชฐานชั้นนอก

พระที่นั่งจักรวรรดิไพชยนต์
สร้างในสมัยพระเจ้าปราสาททอง เมื่อ พ.ศ. 2175 เป็นอาคาร 3 ชั้นคร่อมอยู่บนกำแพงพระราชวังด้านทิศตะวันออก ค่อนลงไปทางทิศใต้ ริมท้องสนามหลวง ใช้ประทับทอดพระเนตรการยกทัพพยุหยาตรา และการมโหรสพ

เขตพระราชฐานชั้นกลาง ประกอบด้วยพระที่นั่งต่างๆ คือ

พระที่นั่งวิหารสมเด็จมหาปราสาท

พระที่นั่งองค์นี้อยู่ทางทิศใต้ของพระที่นั่งสรรเพชญ์มหาปราสาท มียอดปรางค์ห้ายอดหลังคามุงดีบุก ยอดหุ้มดีบุกปิดทอง เป็นพระที่นั่งที่สร้างขึ้นแทนพระที่นั่งมังคลาภิเษกในสมัยสมเด็จพระเจ้าปราสาททอง เนื่องจากเกิดฟ้าผ่าไฟไหม้ ใน พ.ศ. 2186 ที่พระที่นั่งเรือนหน้าและหลัง ตบอดจนห้องคลัง ต่อเนื่องกันถึง 110 เรือน พระเจ้าปราสาททองจึงโปรดเกล้าฯ ให้ก่อมหาปราสาทขึ้นใหม่ใช้เวลา 1 ปี พระที่นั่งองค์นี้ใช้ในการประกอบพระราชพิธีต่างๆ เช่น พระราชพิธีราชาภิเษก พระราชพิธีโสกันต์ เป็นต้น พระที่นั่งองค์นี้ได้รับการปฏิสังขรณ์ครั้งใหญ่อีกครั้ง โดยเปลี่ยนเครื่องบนทั้งหมดในสมัยพระเจ้าบรมโกศ โดยโปรดเกล้าฯ ให้เจ้าฟ้าธรรมาธิเบศร์ ซึ่งเป็นกรมพระราชวังบวรฯ (วังหน้า) เป็นแม่งานควบคุมการบูรณะ ใช้เวลา 10 เดือน จึงแล้วเสร็จใน พ.ศ. 2285 ตรงพระที่นั่งมังคลาภิเษก

พระที่นั่งสรรเพชญ์ปราสาท

สร้างในสมัยสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ เป็นพระที่นั่งองค์กลางของหมู่มหาปราสาท 3 องค์ วางตัวยาวตามแนวตะวันออก-ตะวันตก มีหลังคา 5 ชั้น ยอดหุ้มดีบุกปิดทอง พระมหากษัตริย์ทรงใช้พระที่นั่งองค์นี้ตามพระราชประสงค์ เช่น รับรองคณะทูตเคยใช้รับรองราชทูตโปรตุเกสในสมัยพระรามาธิบดีที่ 2 รับรองราชทูตกัมพุชประเทศ ในสมัยพระเพทราชารับรองราชทูตจากกรุงศรีสัตนาคนหุต และราชทูตจากลังกาในสมัยพระบรมโกศ
พระที่นั่งสรรเพชญ์มหาปราสาท ยังใช้ในพระราชพิธีปราบดาภิเษกในสมัยพระเพทราชา พระเจ้าเสือ พระเจ้าท้ายสระ พระราชพิธีราชาภิเษกของพระเจ้าเอกทัศ พระราชพิธีอุปราชาภิเษก และปราบดาภิเษกของพระเจ้าอุทุมพร ใช้ในพระราชพิธีโสกันต์สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ สมัยพระเพทราชา พระที่นั่งองค์นี้ได้รับการบูรณะในสมัยพระเจ้าบรมโกศ โดยปรับปรุงเครื่องบนทั้งหมด แล้วปิดทองทั้งสิ้น

พระที่นั่งสุริยาสน์อมรินทร์มหาปราสาท

เชื่อว่าสร้างสมัยสมเด็จพระนารายณ์ โดยสร้างทับพระที่นั่งองค์เดิม คือ พระที่นั่งเบญจรัตนมหาปราสาท ซึ่งสร้างในสมัยสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ พระที่นั่งมีลักษณะเป็นจัตุรมุข ตัวอาคารทอดยาวไปทางทิศตะวันออก-ตะวันตก ส่วนด้านทิศเหนือ-ใต้ มีมุขสั้นๆ ยื่นออกมา อาคารก่ออิฐถือปูน สูง 25 วา ยอดเป็นพรหมพักตร์ เหนือขึ้นไปมีฉัตรปิดทอง 5 ชั้น เครื่องบินทั้งหมดปิดทอง ส่วนหลังคานั้นมุงด้วยกระเบื้องซึ่งทำจากดีบุก ตรงกลางของพระที่นั่งตั้งพระบัลลังก์ พระที่นั่งองค์นี้เคยใช้ประดิษฐานพระบรมศพของพระนารายณ์ และยังเป็นพระนามที่เรียกขานกันอีกชื่อหนึ่งของพระเจ้าเอกทัศ กษัตริย์องค์สุดท้ายของอยุธยา พระที่นั่งองค์นี้ได้รับการบูรณปฏิสังขรณ์เครื่องบนครั้งใหญ่ในสมัยพระเจ้าบรมโกศ และทำเครื่องบนใหม่อีกครั้งในสมัยพระเจ้าเอกทัศ ซึ่งพังทลายลงโดยปืนใหญ่ของกองทัพพม่าคราวศึกพระเจ้าอลองพญา

ภาพวาดพระที่นั่งสุริยาสยน์อมรินทร์ อนุเคราะห์ภาพโดย พลตรีพิจิตร ขจรกล่ำ

เขตพระราชฐานชั้นใน
พระที่นั่งบรรยงค์รัตนาสน์มหาปราสาท หรือ “พระที่นั่งท้ายสระ”

สร้างในสมัยสมเด็จพระเพทราชา เมื่อ พ.ศ. 2230 อยู่บริเวณฝ่ายในด้านท้ายวัง ใช้เป็นที่ประทับของกษัตริย์หลายพระองค์ ได้แก่ พระเพทราชา พระเจ้าท้ายสระ พระเจ้าบรมโกศ เป็นพระที่นั่งที่ตั้งอยู่บนเกาะที่มีสระน้ำกว้าง 6 วา ล้อมรอบขอบสระ ด้านนอกมีกำแพงแก้วสูง 6 ศอก ล้อมรอบอาคารพระที่นั่งเป็นทรงจัตุรมุข เครื่องยอดเป็นมณฑป มีพรหมพักตร์ หลังคามุงด้วยกระเบื้องดีบุก กลางสระด้านเหนือมีพระตำหนักที่ให้พระมาเทศน์มหาชาติคำหลวงทุกปี กลางสระด้านตะวันออกเป็นพระที่นั่งไม่มีหลังคา เป็นพระที่นั่งทรงดาว กลางสระด้านใต้เป็นพระที่นั่งโถง เพื่อประทับโปรยข้าวตอกเลี้ยงปลาในสระ ด้านตะวันตกมีอ่างแก้ว มีภูเขาจำลอง มีน้ำตก อาคารหลังนี้ได้รับการบูรณะครั้งใหญ่ในสมัยพระเจ้าบรมโกศ

พระที่นั่งตรีมุข

        ไม่ทราบว่าสร้างในสมัยใดและถูกทำลายลงเมื่อใด พบแต่ซากฐาน ในสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ ทรงให้สร้างพลับพลาตรีมุข เพื่อประกอบพระราชพิธีบวงสรวงบรรพกษัตริย์ในวาระที่พระองค์ครองราชย์ครบ 40 ปี เมื่อ พ.ศ. 2451 ซึ่งเป็นเวลายาวนานเท่ากับพระบรมไตรโลกนาถ แห่งอยุธยา

        นอกเหนือจากพระที่นั่งสำคัญที่สุด 3 องค์ และที่รองลงมาอีก 4 องค์แล้ว ในบริเวณพระราชวังยังมีปราสาทต่างๆ อีกมากมาย ตามคำให้การชาวกรุงเก่าและคำให้การขุนหลวงหาวัด ยังมีอาคารที่อยู่อาศัยของพระบรมวงศานุวงศ์อีกมาก รวมไปถึงหน่วยงานต่างๆ และอาคารหลากชนิด เช่น หอพระราชสาสน์ ศาลาลูกขุน หอไตร โรงช้าง โรงม้า โรงรถ โรงปืนใหญ่ อาคารต่างๆ นั้นได้ประดับประดาไปด้วยลวดลายปิดทอง ล่องกระจก ล่องชาด มีประติมากรรมรูปสัตว์ต่างๆ ทั้งในจินตนาการ และในธรรมชาติ ตลอดรวมไปถึงการจัดต้นไม้นานาพันธุ์ ประดับประดาสลับกับสวน และสระน้ำใหญ่น้อย หลังสงครามเสียกรุงศรีอยุธยา พ.ศ. 2310 พระราชวังโบราณนี้ก็ถูกทิ้งร้าง ซึ่งในสมัยต่อมาได้มีการขนย้ายซากอิฐจากอยุธยาลงมาเป็นวัสดุพื้นฐานในการสร้างกรุงเทพทวารวดีศรีอยุธยา หรืออยุธยา ให้มีชีวิตขึ้นมาอีกครั้งหนึ่ง (กรุงธนบุรีและกรุงรัตนโกสินทร์)

พระที่นั่งทรงปืน
        อยู่ท้ายวังด้านทิศตะวันตก ต่อจากพระที่นั่งบรรยงก์รัตนาสน์ พระที่นั่งองค์นี้ไม่ทราบแน่ชัดว่าสร้างสมัยใด ใช้เป็นท้องพระโรงสำหรับเสด็จออกว่าราชการแผ่นดินในสมัยที่กษัตริย์ราชวงศ์บ้านพลูหลวง นิยมประทับที่พระที่นั่งบรรยงก์รัตนาสน์ เมื่อคราวที่พระเจ้าบรมโกศประชวรหนักก็ทรงมอบราชสมบัติแก่กรมพระราชวังบวรฯ (กรมขุนพรพินิต) แล้วเสด็จสวรรคตบนพระที่นั่งองค์นี้
        พระเจ้าตากก็เคยเสด็จมาประทับ ณ พระที่นั่งองค์นี้หลังจากได้รับชัยชนะในการรบกับก๊กสุกี้พระนายกอง ที่ค่ายโพธิ์สามต้น และน่าจะเป็นปัจจัยหนึ่งที่ทำให้พระองค์ทรงตัดสินพระทัยเลือกเมืองธนบุรีให้เป็นศูนย์กลางทางการเมืองใหม่แทนอยุธยา ทั้งนี้เพราะได้สุบินว่าบูรพกษัตริย์อยุธยามิได้มีพระราชประสงค์ให้พระองค์ประทับอยู่ที่นี่

-------------------------------------------------

ที่มา : อยุธยา Discovering Ayutthaya หน้า 62-65
ชาญวิทย์ เกษตรศิริ บรรณาธิการ

รูปภาพแบบจำลองพระที่นั่งจาก :
หนังสือ Ayutthaya World Heritage

รูปภาพแบบจำลองพระที่นั่ง(เคลื่อนไหว) จาก :
สถาบันอยุธยาศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนครศรีอยุธยา

อ่านต่อ-ร่วมแลกเปลี่ยนความคิดเห็น (6)

	1. 18-08-2009 23:38
	คร่า เนื้อหาดีจังเลย IP: 202.57.138.94 Guest

ม่ายบอกอ่า

	2. 20-08-2009 02:52
	ขอถามคำถาม พระราชวังหลวงแบ่งเป็นกี่เขตค่ะ ? พอดีไปทัศนศึกษามาค่ะ IP: 58.11.40.151 Guest

ไม่บอกอ่า

	3. 16-11-2009 17:31
	ขอถามคำถาม เสียดายพระนิเวศน์บุรีวัง พระที่นั่งทั้งสามงามไสว ตั้งเรียบระเบียบชั้นเป็นหลั่นไป อำไพวิจิตรรจนา IP: 203.185.152.181 Guest

valailuk

	4. 13-01-2010 01:07
	0.0 ดีมากๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆ ใช้ทำงานเรื่องนี้ได้ดีมากๆเลย IP: 114.128.187.144 Guest

โบ

	5. 13-01-2010 03:13
	กัณกง พอดีต้องทำรายงานส่งเป็นเล่ม เรื่องอยุธยา ขอบคุณนะค่ะ ^^ ดีมากๆๆๆๆๆๆๆๆ เยย IP: 114.128.187.144 Guest

โบ

	6. 13-01-2010 19:09
	555 ให้อีกครั้งนะค่ะ ♥♥♥♥ IP: 125.27.198.8 Guest

โบ

ความเห็น

เชิญแนะนำ หรือแลกเปลี่ยนความคิดเห็น
ชื่อ:
Title:
BBCode:
กรอกความเห็น:
กรุณาใส่รหัสที่ปรากฏ:*

สถาบันอยุธยาศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนครศรีอยุธยา ๙๖ ถนนปรีดี พนมยงค์ อ.พระนครศรีอยุธยา จ.พระนครศรีอยุธยา
โทรศัพท์ ๐๓๕-๒๔๔-๐๓๓ โทรสาร ๐๓๕-๒๔๑-๔๐๗
เว็บมาสเตอร์ : ประภาพร ฉัฐประภา - พัฑร์ แตงพันธ์ ayutthayastudies.aru.ac.th