สถาบันอยุธยาศึกษา - เครื่องทองไทยสมัยอยุธยา: หน้า 3

หน้าหลัก

สาระน่ารู้อยุธยาศึกษา

เครื่องทองไทยสมัยอยุธยา

สาระน่ารู้

สาระน่ารู้อยุธยาศึกษา

ประวัติศาสตร์อยุธยา

ศิลปวัฒนธรรม ประเพณี

ภูมิปัญญาท้องถิ่นอยุธยา

อยุธยากับนานาชาติ

สาระน่ารู้:สมเด็จพระนเรศวร

สาระน่ารู้ประวัติศาสตร์

สาระน่ารู้วัฒนธรรม ประเพณี
สมุดข่อย และคัมภีร์ใบลาน กรุสมบัติจากบรรพชน เครื่องทองไทยสมัยอยุธยา โขน ตำรับยาโบราณชาวกรุงเก่า ดนตรีไทยในวัฒนธรรมไทย

Last comments
No comment...

เครื่องทองไทยสมัยอยุธยา

หน้า 3 จาก 12

ทองคำ
คุณสมบัติของทองคำ
     ทองคำ เรียกโดยย่อว่า “ทอง” เป็นธาตุลำดับที่ ๗๙ มีสัญลักษณ์ Au ทองคำเป็นโลหะแข็งสีเหลือง เป็นธาตุอิสระในธรรมชาติไม่ว่องไวต่อ ปฏิกิริยาและทนทานต่อการขึ้นสนิมได้ดีเลิศ ทองคำมีจุดหลอมเหลวที่ ๑๐๖๗ องศาเซลเซียส จุดเดือดที่ ๒๗๐๑ องศาเซลเซียส มีความถ่วงจำเพาะ ๑๙.๓ และมีน้ำหนักอะตอม ๑๙๖.๖๗ คุณสมบัติสำคัญของทองคำอีกประการหนึ่งคือ เป็นโลหะที่อ่อนและเหนียว ทองคำหนัก ๑ ออนซ์ สามารถทำเป็นเส้นได้ยาวถึง ๕๐ ไมล์ และสามารถตีเป็นแผ่นบางขนาด ๐.๐๐๐๐๐๕ นิ้วได้ (หรืออาจบุเป็นแผ่นจนมีความหนาน้อยกว่า ๐.๐๐๐๑ มิลลิเมตร) นอกจากนี้ทองคำยังเป็นโลหะที่ไม่ละลายในกรดชนิดใดเลย แต่สามารถละลายได้อย่างช้าๆ ในสารละลายผสมระหว่างกรดดินประสิวและกรดเกลือ
     จุดเด่นของทองคำอยู่ที่สี กล่าวคือ ทองคำมีสีเหลืองสว่างสดใสและมีความสุกปลั่ง (Brightness) มีประกายมันวาวสะดุดตา ไม่เป็นสนิมแม้จมดินจมโคลน มีความแข็งเหนียว เนื้อแน่น ไม่สกปรก ไม่หมอง ไม่เป็นคราบไคลง่ายเหมือนวัตถุชนิดอื่นๆ

การกำหนดน้ำหนักและคุณภาพทองคำ
     ในประเทศไทย ทองคำมีหน่วยน้ำหนักเป็น “บาท” ทอง ๑ บาท หนักเท่ากับ ๑๕.๒๔๔ กรัม หน่วยบาทแตกเป็นหน่วยย่อยลงไปได้อีกเป็นหน่วย “สลึง” โดยทอง ๑ สลึง หนักเท่ากับ ๓.๘๑๑ กรัม ประกาศของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เป็นหลักฐานที่ระบุถึงการกำหนดคุณภาพทองคำในสมัยโบราณเท่าที่สืบค้นได้ โดยตั้งอัตราราคาทองคำ ตามปริมาณของความบริสุทธิ์ที่มีอยู่ในทองรูปพรรณด้วยเนื้อทองคำอาจผสมด้วยแร่เงินทองแดงมากน้อยต่างกันออกไป การเรียกทองคุณภาพต่าง ๆ ใช้การเปรียบเทียบราคาของทองคำต่อน้ำหนักทอง ๑ บาทเป็นมาตรฐาน เริ่มตั้งแต่ทองเนื้อสี่ขึ้นไปจนถึงทองเนื้อเก้า เช่น
          ทองเนื้อสี่ หมายถึง ทองคำหนัก ๑ บาท ราคา ๔ บาท
          ทองเนื้อหก หมายถึง ทองคำหนัก ๑ บาท ราคา ๖ บาท (ทองดอกบวบ)
          ทองเนื้อเก้า หมายถึง ทองคำหนัก ๑ บาท ราคา ๙ บาท
     ทองเนื้อเก้าเป็นทองคำบริสุทธิ์ เรียกว่า “ทองธรรมชาติ” หรือบางทีเรียกว่า “ทองชมพูนุท” เป็นทองที่มีสีเหลืองเข้มออกแดง นอกจากนี้ยังมีชื่อเรียกแตกต่างกันอีกหลายชื่อ เช่น “ทองเนื้อแท้” “ทองคำเลียง” ซึ่งหมายถึงทองคำบริสุทธิ์ปราศจากธาตุอื่นเจือปน ตรงกับคำในภาษาล้านนาว่า “คำขา”
     ในปัจจุบัน ยังคงใช้ความบริสุทธิ์ของทองคำในการกำหนดคุณภาพ โดยคิดเนื้อทองเป็น “กะรัต” ทองคำบริสุทธิ์ หมายถึง ทองคำที่มีเนื้อทอง ๙๙.๙๙ เปอร์เซ็นต์หรือมากกว่านั้น ในระบบสากลเรียกว่า ทอง ๒๔ กะรัต หรือ ทองเค ทองคำบริสุทธ์ไม่มีโลหะหรือสารอื่นเจือปนมาก หากความบริสุทธิ์ของทองคำลดต่ำลงมาแสดงว่ามีโลหะอื่นเจือปนมากขึ้น เช่น ทอง ๑๔ กะรัต (๑๔ เค) หมายถึง ทองที่มีเนื้อทองบริสุทธิ์ ๑๔ ส่วน และมีโลหะอื่นเจือปน ๑๐ ส่วน ทองประเภทนี้บางที่เรียกว่า “ทองนอก”

.................................................

ที่มา : นิทรรศการเครื่องทองไทยสมัยอยุธยา
เรียบเรียง / Graphic desing โดย : ฤทธิเดช ทองจันทร์ นักวิชาการช่างศิลป์ 6 ว. สำนักศิลปากรที่ 3 พระนครศรีอยุธยา

<< หน้าแรก < ย้อนกลับ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 หน้าถัดไป > หน้าสุดท้าย >>

สถาบันอยุธยาศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนครศรีอยุธยา ๙๖ ถนนปรีดี พนมยงค์ อ.พระนครศรีอยุธยา จ.พระนครศรีอยุธยา
โทรศัพท์ ๐๓๕-๒๔๔-๐๓๓ โทรสาร ๐๓๕-๒๔๑-๔๐๗ ผู้ดูแลเว็บไซต์ : ประภาพร ฉัฐประภา - พัฑร์ แตงพันธ์ และ อายุวัฒน์ ค้าผล